Auteur Topic: Remmen met ABS  (gelezen 362 keer)

Offline Borrelnoot

Remmen met ABS
« Gepost op: augustus, 14,2008, 20:11:32 »
VOERTUIG VEILIGHEID ----- ABS -------

Zoals vele motorrijders is bediening van het remsysteem van motoren een van de moeilijkste aspecten van het motorrijden. Uit onderzoek en uit mijn eigen ervaring tijdens de LCVM dagen blijkt dat met name het binnen redelijke tijd opbouwen van een acceptabele remvertraging en het volledig benutten van de capaciteit van het remsysteem, voor de gemiddelde motorrijder moeilijk is. De meeste motorongevallen ontstaan doordat motorrijders tegen personenauto’s botsen. Uit diverse door mij uitgevoerde analyses op ongevalplaatsen bleek dat de motorrijders al zijn gevallen voordat de eigenlijke botsing plaats vond. Dit is doorgaans te wijten aan onjuiste remtechnieken (onvoldoende ervaring).
ABS (Anti Blokkeer Systeem) kunnen dergelijke valpartijen meestal voorkomen en daarmee dus ook het aantal slachtoffers beperken.
Een gevallen motorrijder kan geen invloed meer uitoefenen op zijn koers en glijdt over het wegdek (vaak een krasspoor zichtbaar op het wegdek) waarna hij/zij alsnog in botsing komt met de personenauto of een ander obstakel, zoals vangrail, lichtmast etc etc.
Het bijzondere hiervan is dat die personenauto of het obstakel zich niet of niet meer in de oorspronkelijke koers van de motor bevond. Had de motorrijder een betere remtechniek gehad dan had wellicht het ongeval (of botsing) zelfs niet plaats gevonden!!!


Tijdens de trainingsdagen van LCVM hoor ik regelmatig dat motorrijders ABS zien als een duur uitgevoerd remsysteem, terwijl ABS dat in wezen niet is. ABS voorkomt slechts dat in een noodsituatie de wielen gaan blokkeren, omdat de motorrijder in zo’n situatie meestal in een reflexmatig handelen het remsysteem aanspreekt. Er zijn echter meer voordelen. Daar kom ik straks op terug.


Verder hoor ik vaak van motorrijders dat ze zonder ABS beter kunnen remmen en dat het blokkeren van de wielen in een noodsituatie wordt vermeden als de motorrijder maar voldoende ervaring heeft en/of voldoende is getraind. Echter in de praktijk blijkt dat de meest ervaren motorrijders in een noodsituatie bij een paniekreactie (onbewust/instinctief) toch FOUTEN maken bij een panieknoodstop, waardoor zij in de problemen raken. Door hun zeer grote voertuigbeheersing ontkomen zij vaak aan een botsing doch een valpartij vond bijna altijd plaats. Het is mij uit de praktijk gebleken dat sommige motorrijders aan zelfoverschatting leiden, waardoor deze motorrijders op het moment dat zij een gevaarlijke situatie naderen hun rijgedrag onvoldoende aanpassen. Ook bij het voeren van enkele discussies tijdens de LCVM dagen en in de praktijk met “de motorrijders” bij staandehoudingen blijkt dat de kennis over onder meer de relatie snelheid, remweg, stopafstand en snelheidsverloop nogal te wensen overlaat. Gelukkig wordt tegenwoordig met het nieuwe motorexamen (theorie+praktijk) hier meer aandacht aan geschonken. Wellicht zal dit een aantal motorongevallen per jaar voorkomen.


Wat ik verder in de praktijk tegenkom is dat de remkrachtverdeling een probleem is. Veel motorrijders remmen in een noodsituatie alleen met de achterrem.
Oplossing: Dual Combined Brake Systeem (DCBS). Dit is een geïntegreerd remsysteem.
ABS met DCBS is volgens mij de beste uitvinding van de afgelopen jaren op het gebied van voertuigveiligheid. Wellicht dat we in een andere nieuwsbrief verder in gaan over DCBS.

ABS is dit wat voor U?

ABS is een extra optie die U op uw motorfiets kunt uitrusten. De meerprijzen ligt tussen 500 euro en 3000 euro.

Bij deze aanschaf rijst dan een aantal vragen??

- Is ABS die prijs waard?
- Heeft een motor voorzien van ABS een kortere remweg?
- Werkt ABS ook in bochten?
- Is uitwijken mogelijk tijdens een noodremming?
- Maakt ABS het motorrijden veiliger?
- Is ABS nu wel echt nodig??


In de motorbranche houdt men zich nog erg op de vlakte. In de autobranche is men een stuk duidelijker. Daar wordt uitvoerig ABS beschreven en gedemonstreerd dat auto’s met ABS in noodsituaties:

- een kortere remweg hebben dan voertuigen zonder ABS;
- ABS ook in bochten vol kan worden aangesproken;
- Voluit remmend toch nog kan worden uitgeweken.


Kun je algemeen stellen dat een motorfiets met ABS een kortere remweg heeft (afstand die aflegt wordt tijdens het remmen!!) dan een motorfiets zonder ABS?

Zoals eerder al aangegeven beweren enkele motorrijders dat ze zonder ABS een kortere remweg kunnen realiseren dan op een motorfiets met ABS.
Ieder merk heeft tegenwoordig zijn eigen ABS toegepast. De systemen worden steeds geavanceerder en beter.
Doordat de wielslip met steeds kortere tussenpozen wordt gecontroleerd en gecorrigeerd, benadert het ABS van tegenwoordig steeds dichter de maximale haalbare REMVERTRAGING.

Voor een enkele heeeeeeeeeeeeel ervaren motorrijder is het onder IDEALE omstandigheden inderdaad mogelijk om een hogere remvertraging te halen dan de waarde waarop het ABS ingrijpt. Wanneer echter in een schrikreactie geremd moet worden of de weg- en weersomstandigheden minder ideaal zijn, zoals bij:

- afgeschuinde motorfiets bij zijwind
- rijden in een flauwe bocht
- weg met wegverkanting (smalle plattelandweggetjes)
- nat/besmeurd wegdek (bietencampagne)
- op relatief nieuw ZOAB (zeer open asfalt beton met waarschuwingsbord langere remweg)
- rijden met een hogere snelheid.

Dan ben je beter af met een motorfiets MET ------ ABS !!!!

Wat ik als een zeer groot voordeel van een motorfiets met ABS vind is het feit dat deze motorrijder onbekommerd een zeer snelle opbouwfase kan realiseren. Dit wil zeggen: hij kan reflexmatig in een noodsituatie de remhandel bedienen. Als je een inschattingsfout maakt wordt dit toch gecorrigeerd door de techniek.

Verder vind ik een motorfiets met ABS groot voordeel hebben bij minder ideale omstandigheden. De motorrijder durft wellicht dichter tegen de blokkeergrens aan te remmen.
Dit is afhankelijk van diens ervaring in remtechniek.

En als laatste hoeft een bestuurder/ster van een motorfiets met ABS niet bang te zijn voor een blokkerend wiel. Je komt zelfs niet tot een blokkerend wiel!! De techniek zal ingrijpen.
Een motorfiets zonder ABS moet bij een blokkerend wiel “lossen”, dit wil zeggen dat de remdruk weer opnieuw opgebouwd dient te worden. (= verlies= verlenging remweg!!)

ALGEMEEN
Samenvattend zijn er een zeer gering aantal motorrijders in trainingsituaties (niet zonder risico) in staat om het ABS te verslaan. Echter onder minder ideale omstandigheden en omdat de systemen steeds beter worden, zal het verslaan van ABS steeds moeilijker cq niet meer mogelijk zijn. Mijn ervaring met de nieuwste motorfietsen met ABS is dat de stopafstand (reactieweg+remweg=stopafstand) beduidend korter is dan motorfietsen zonder ABS.
Dit werd vastgesteld op het circuit van Lelystad waar geremd werd op diverse merken motorfietsen met en zonder ABS onder gelijke omstandigheden.

REMMEN IN BOCHTEN
Ik heb in de praktijk geremd in bochten met een motorfiets zonder ABS.
E.e.a. is mogelijk door een zeer rustige en voorzichtige opbouwfase, waarbij de motorfiets in de bocht bij gering remmen zichzelf omhoog richt, waarna er flink doorgeremd kan worden.
Dit moet regelmatig getraind worden en je moet behoorlijk veel durf hebben.
Je moet met een heleboel factoren rekening houden, namelijk:
- grip (soort wegdek)
- modder/nat wegdek?
- Wegverkanting
- Straal van de bocht
- Grind?
- Soort banden/
- Conditie banden (gladde band?)
- Etc etc.


Kan men ook in een bocht remmen tot aan ABS?
Het antwoord op die vraag is niet eenvoudig te beantwoorden. De fabrikanten (importeurs) geven hierover geen goed antwoord. Men verstrekt wel getallen, maar de betrouwbaarheid of de onderbouwing ervan is moeilijk te achterhalen.

Uit literatuur over dit onderwerp heb ik tot op heden toe de volgende (tot het tegendeel bewezen wordt) aan de praktijk getoetste stelling:

Tijdens een ABS remming (krachten in lengterichting) met een PAN European blijft er nog ongeveer 60% grip over om te sturen. (krachten in dwarsrichting).
Het ABS van een PAN grijpt in bij ongeveer 17% wielslip. De maximum remvertraging is dan nog niet helemaal bereikt. Deze ligt bij ongeveer 22% wielslip. Een band die door remming 17% slipt kan dus nog circa 60% van zijn grip aan dwarskrachten verwerken.
Als de banden zoveel grip hebben dat er tijdens het rechtuit remmen een remvertraging gehaald kan worden van 11,5 m/s2 , betekent die 60% dat er nog een bocht kan worden ingezet met een kantelhoek van 550 maximaal t.o.v. het wegdek.
Als op hetzelfde stroeve wegdek 100% van de grip t.b.v. de bocht zou worden ingezet kunnen we een bocht rijden met een kantelhoek van circa 40,50 met het wegdek. Let wel dat andere waarden voor de grip of het ABS geven andere uitkomsten.

De motoren waarop doorgaans ABS wordt toegepast, komen over het algemeen niet aan een bodemvrijheid die een hoek van 40,50 met het wegdek toestaat.

Op het moment dat men het gas loslaat en de remdruk opbouwt, neemt de bochtsnelheid al af. Als het ABS ingrijpt, zal de motor zich ten gevolge van de snelheidsvermindering al weer iets hebben opgericht. Omdat de snelheid van kwadratische invloed is op de bochtkrachten zal een kleine snelheidsverandering al een grote invloed hebben op de hellingshoek en komt men dus al heel snel in het gebied waar wel tot in het ABS geremd kan worden.

Net als de fabrikanten durft men niet te zeggen dat het ABS ongestraft in bochten aangesproken kan worden. Maar als in een bocht niet op de grens van de grip wordt gereden, zal het ABS ook in bochten veelal kunnen voorkomen dat de bestuurder zich onderuit remt.
Motorfietsen die wel tot deze grens van grip tussen band en wegdek zijn afgeschuind, kunnen ten gevolge van elke verandering in grip of elke stuur-, gas- of remfout onderuit gaan. Als het dichtdraaien van het gas al voldoende is om onderuit te gaan, zal remmen (met of zonder ABS) zeker leiden tot een val. Ook tussen de verschillende merken ABS zit verschil in regeling. De een regelt de wielslip ruwer dan de ander en zal dus ook eerder de gripbalans tussen band en wegdek verstoren.

Is het mogelijk om tijdens een ABS remming uit te wijken?
Als je een ABS remming een keer hebt uitgevoerd dan heb je toen zeker gevoeld dat de grip van de banden maximaal worden benut. Ik heb zelf nog niet uitgeprobeerd om ook nog een ontwijkingmanoeuvre uit te gaan voeren. Ik ken zelfs niemand die dat heeft gedaan. Echter uit de literatuur (tot op heden toe) heb ik gelezen dat dit in theorie mogelijk zou moeten zijn om tijdens de ABS remming ongestraft 60% van de totale grip in stuurkrachten om te zetten.
Ik denk dat het tegen ieders motorgevoel in zou gaan om eerst een ABS remming uit te voeren en vervolgens uit te wijken. Ik denk dat wij dit gevoel niet moeten aanpassen. Het gevoel voor grip tussen band en wegdek is van levensbelang. De toekomst zal het uitwijzen.

Maakt ABS het motorrijden veiliger?
Ik ben de mening toegedaan dat ABS het motorrijden veiliger maakt.
Met name bij noodsituaties. Minder aandacht op het wegdek en voor het remmen.
Meer aandacht om een vluchtweg te zoeken. In bepaalde noodsituaties is de optie “een ontwijkingmanoeuvre” een betere oplossing om een botsing te voorkomen.

Hierbij moet ik nog wel een kanttekening zetten. ABS kan ervoor zorgen dat je iets meer zelfvertrouwen hebt (overmoedig) en daardoor net iets harder rijdt (of net iets later reageert) Dit kan dit een averechts effect hebben op de (verkeers)veiligheid.

Geraadpleegde statistieken geven nog geen uitsluitsel over ongevallen motorfietsen met of zonder ABS. Registratie hiervan vindt niet plaats. (voorzover bekend)
Mijn ervaring is dat motorongevallen hoofdzakelijk ontstaan door verkeerde kijktechniek, onvoldoende voertuigbeheersing, zeer slechte remtechniek, overmoedig bestuurders (gokken dat men wel stopt bij een kruising) en het niet houden aan de simpelste verkeersregels zoals snelheid, niet voldoende afstand houden, inhalen doorgetrokken streep etc etc.

Is ABS nu wel nodig??
Samengevat: ABS is een extra veiligheidsvoorziening op uw motorfiets.
Uw rijgedrag dient ondanks deze extra veiligheidsvoorziening even voorzichtig en defensief te zijn. Ongevalvermijdend rijgedrag zou iedere motorrijder moeten vertonen. Bij de trainingsdagen van de LCVM wordt ruim aandacht aan dit aspect van het motorrijden besteedt.

Dit stukje is beperkt en leesbaar gehouden voor U als lezer. Daarom zijn niet alle voor- en nadelen aan ABS op motorfiets onder verschillende omstandigheden vermeld. Er kunnen dan ook geen rechten aan dit stuk worden ontleend, omdat diverse aspecten nog moeten worden onderzocht en in de praktijk getest. Ik houd de ontwikkelingen met ABS zeer geïnteresseerd in de gaten. Wellicht hoort U nog meer over dit onderwerp.

Er is een nieuwe generatie vrachtauto's op de weg die ook qua remmen zijn voorzien van de nieuwste snufjes (ABS etc.) Bij testen is gebleken dat de remvertraging die door deze nieuwe systemen kan worden bereikt (zowel op droog als nat wegdek) zo groot is, dat de gemiddelde motorrijder dit niet kan evenaren.

Motorrijders die dus achter een vrachtauto rijdend onvoldoende afstand bewaren, omdat ze denken dat ze bij een noodstop toch harder kunnen remmen dan "zo'n vrachtauto" KUNNEN WEL EENS VAN EEN HEEL KOUDE KERMIS THUISKOMEN !!!!

Bert Gorter
Instructeur LCVM